{"id":2100,"date":"2016-05-01T18:17:18","date_gmt":"2016-05-01T18:17:18","guid":{"rendered":"http:\/\/logic-ks.net\/iksweb\/?p=2100"},"modified":"2016-05-01T18:17:18","modified_gmt":"2016-05-01T18:17:18","slug":"1-maji-festa-e-punetoreve-te-papune-ne-vendin-tone","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iksweb.org\/en\/1-maji-festa-e-punetoreve-te-papune-ne-vendin-tone\/","title":{"rendered":"1 Maji &#8211; Festa e Pun\u00ebtor\u00ebve T\u00eb Papun\u00eb N\u00eb Vendin Ton\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>\t\t\t\tEdhe maji i k\u00ebtij viti, dita e par\u00eb e s\u00eb cilit sh\u00ebnon Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Pun\u00ebtor\u00ebve, i gjen\u00eb Kosovar\u00ebt me probleme t\u00eb m\u00ebdha sa i p\u00ebrket t\u00eb drejtave t\u00eb realizuara me pun\u00eb dhe siguris\u00eb dhe sh\u00ebndetit n\u00eb vendin e pun\u00ebs. Vendi yn\u00eb vazhdon t\u00eb sh\u00ebnoj\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb papun\u00ebsis\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb. Nd\u00ebrkaq, trendet aktuale nuk japin indikacione se gj\u00ebrat do t\u00eb ndryshojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt. Niveli i lart\u00eb i papun\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr faktor\u00ebt q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb m\u00eb pak t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dit\u00ebn e 1 majit p\u00ebr Kosovar\u00ebt.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 p\u00ebrqindjes s\u00eb lart\u00eb t\u00eb t\u00eb papun\u00ebve, q\u00eb shkon rreth 35.3 %, edhe ata q\u00eb kan\u00eb fatin t\u00eb punojn\u00eb ballafaqohen me probleme t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb vendet e tyre t\u00eb pun\u00ebs, me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuarit n\u00eb sektorin privat. Vet\u00ebm gjat\u00eb vitit 2015 raportohet se 9 persona kan\u00eb humbur jet\u00ebn, nd\u00ebrsa 45 pun\u00ebtor\u00eb jan\u00eb l\u00ebnduar si pasoj\u00eb e aksidenteve n\u00eb vendin e pun\u00ebs dhe kushteve jo t\u00eb mira t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Gjetjet nga hulumtimi i zhvilluar nga Iniciativa Kosovare p\u00ebr Stabilitet p\u00ebr pun\u00ebn dhe pun\u00ebsimin n\u00eb Kosov\u00eb japin indikacione p\u00ebr gjendjen shum\u00eb shqet\u00ebsuese n\u00eb terren. Rreth 30% t\u00eb intervistuarave t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar kan\u00eb pohuar t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jo-formale (pa kontrat\u00eb pune). N\u00eb munges\u00eb t\u00eb dokumentit baz\u00eb q\u00eb rregulloon mar\u00ebdh\u00ebnien e pun\u00ebs dhe t\u00eb drejtat e pal\u00ebve n\u00ebnshkruese, t\u00eb pun\u00ebsuarit nuk mund t\u00eb realizojn\u00eb asnj\u00eb t\u00eb drejt\u00eb nga pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit. Kjo n\u00ebnkupton gjithashtu se t\u00eb pun\u00ebsuarve t\u00eb till\u00eb nuk u paguhen kontributet pensionale dhe se pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit kryejn\u00eb evazion fiskal. Edhe n\u00eb rastet kur t\u00eb pun\u00ebsuarit kan\u00eb kontrata pune, realizimi i t\u00eb drejtave t\u00eb garantuara me to \u00ebsht\u00eb i v\u00ebshir\u00eb n\u00eb praktik\u00eb. Procedimi i ngadalsh\u00ebm i rasteve nga sistemi gjyq\u00ebsor q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pun\u00ebs kan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb faktor dekurajues p\u00ebr ndjekjen e rrug\u00ebve ligjore p\u00ebr zgjidhjen e kontesteve t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prej shkeljeve m\u00eb t\u00eb shpeshta t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb sektorin privat ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me oraret e pun\u00ebs dhe dit\u00ebt e pushimit. P\u00ebrderisa Ligji i Pun\u00ebs garanton jav\u00ebn e pun\u00ebs prej dyzet or\u00ebve t\u00eb pun\u00ebs, n\u00eb praktik\u00eb shum\u00eb kompani obligojn\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuarit t\u00eb punojn\u00eb nga gjasht\u00eb dit\u00eb n\u00eb jav\u00eb (dyzet e tet\u00eb or\u00eb pune) pa kompenzim shtese si\u00e7 e parasheh ligji. Puna gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb festave gjithashtu rrall\u00ebher\u00eb u kompenzohet t\u00eb pun\u00ebsuarve me pages\u00eb shtes\u00eb si\u00e7 u takon ligj\u00ebrisht.<\/p>\n<p>Dita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Pun\u00ebtor\u00ebve, k\u00ebt\u00eb vit nuk i gjen\u00eb m\u00eb mir\u00eb as femrat n\u00eb Kosov\u00eb ndaj t\u00eb cilave ende vazhdon nj\u00eb diskriminim i theksuar n\u00eb tregun e pun\u00ebs, sidomos n\u00eb sektorin privat. Gjetjeve nga hulumtimi i IKS, d\u00ebshmojn\u00eb se pun\u00ebsimi n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb meshkujve, q\u00eb p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb shfaqin prezenc\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb fuqin\u00eb pun\u00ebtore aktive, ata gjithashtu jan\u00eb t\u00eb prirur t\u00eb ken\u00eb siguri m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb vendin e pun\u00ebs duke dominuar pozitat afatgjata t\u00eb pun\u00ebsimit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb arsye tjet\u00ebr e pak\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb tek pun\u00ebtor\u00ebt e papun\u00eb kosovar\u00eb do t\u00eb duhej t\u00eb ishte edhe humbja e besimit tek institucioni i konkursit publik. T\u00eb dh\u00ebnat nga terreni tregojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb munges\u00eb t\u00eb theksuar t\u00eb interesit dhe humbje t\u00eb plot\u00eb t\u00eb besimit tek t\u00eb papun\u00ebt p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur kanalet formale t\u00eb aplikimit p\u00ebr pun\u00eb.<\/p>\n<p>Njoft\u00ebsit\u00eb dhe rrjeti i kontakteve personale besohet t\u00eb jen\u00eb atributet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe parakushte t\u00eb p\u00ebrgjithshme p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb pun\u00eb n\u00eb sektorin privat dhe publik n\u00eb Kosov\u00eb. Ky perceptim \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i d\u00ebmsh\u00ebm pasi rrit pasivitetin n\u00eb tregun e pun\u00ebs dhe pavar\u00ebsisht nga fakti se vet\u00ebm 2.9% e t\u00eb pun\u00ebsuarve t\u00eb anketuar nga IKS kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se pun\u00ebn e kan\u00eb gjetur n\u00ebp\u00ebrmjet miqve dhe t\u00eb af\u00ebrmve.<\/p>\n<p>K\u00ebto dhe shum\u00eb t\u00eb tjera arsye valide kan\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt kosovar t\u00eb protestojn\u00eb n\u00eb dit\u00ebn e 1 Majit 2016. T\u00eb gjith\u00eb t\u00eb papun\u00ebt dhe t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar por ballafaqohen me probleme t\u00eb shumta n\u00eb vendin e pun\u00ebs, duke u nisur nga siguria n\u00eb pun\u00eb e deri tek shkeljet e p\u00ebrditshme, n\u00eb vend se t\u00eb festojn\u00eb papun\u00ebsin\u00eb dhe shkeljet e ligjit duhet t\u00eb ngrisin z\u00ebrin e tyre dhe t\u00eb punojn\u00eb n\u00eb realizimin e t\u00eb drejtave t\u00eb tyre, jo vet\u00ebm p\u00ebr 1 maj por \u00e7do dit\u00eb t\u00eb vitit.\t\t<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edhe maji i k\u00ebtij viti, dita e par\u00eb e s\u00eb cilit sh\u00ebnon Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Pun\u00ebtor\u00ebve, i gjen\u00eb Kosovar\u00ebt me probleme t\u00eb m\u00ebdha sa i p\u00ebrket t\u00eb drejtave t\u00eb realizuara me pun\u00eb dhe siguris\u00eb dhe sh\u00ebndetit n\u00eb vendin e pun\u00ebs. Vendi yn\u00eb vazhdon t\u00eb sh\u00ebnoj\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb papun\u00ebsis\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb. Nd\u00ebrkaq, trendet &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/iksweb.org\/en\/1-maji-festa-e-punetoreve-te-papune-ne-vendin-tone\/\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;1 Maji &#8211; Festa e Pun\u00ebtor\u00ebve T\u00eb Papun\u00eb N\u00eb Vendin Ton\u00eb&#8221;<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3203,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,10],"tags":[],"class_list":["post-2100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajmekategori","category-lajmemedia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iksweb.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iksweb.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iksweb.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iksweb.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iksweb.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2100"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iksweb.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2100\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iksweb.org\/en\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iksweb.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iksweb.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iksweb.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}